Twee tropenartsen, één missie: zorg voor wie het het hardst nodig heeft

Milou: een arts met een wereldwijde blik

Van Nederlandse ziekenhuizen naar Tanzania, Malawi, Sierra Leone en de Centraal‑Afrikaanse Republiek: Milou’s loopbaan laat zien hoe breed het werkveld van de Arts Internationale Gezondheidszorg (AIG) is. Tot eind 2024 werkte ze in het buitenland; nu is ze terug in Nederland, in opleiding tot kinderarts. Maar wie haar hoort praten, merkt meteen dat haar hart en haar blik groter zijn dan één land.

“Ik ben als dokter heel erg gevormd in het buitenland,” vertelt ze. “Niet alleen door het werken met beperkte middelen, maar vooral door het leren denken in systemen. Hoe werkt zorg? Wie valt erbuiten? En wat betekent het om écht gelijke kansen te bieden?”

Waar je wieg staat bepaalt je kansen

Ze noemt het equity: sommige patiënten hebben meer nodig om dezelfde zorg te krijgen. Dat werd ook in Nederland duidelijk toen ze onlangs twee Eritrese alleenstaande minderjarige vluchtelingen op haar poli zag. Voor een standaardcontrole krijgt ze twintig minuten. “Maar dat is ruimschoots onvoldoende,” zegt ze. Eén meisje had vier keer bloedafname geweigerd. Milou nam de tijd: een uur en een kwartier. “Ik kan beter iemand minder vaak zien en dan hoge kwaliteit leveren.” Het tweede meisje verdween tussen COA, Nidos en ziekenhuisadministratie. Milou beet zich erin vast. “Je moet je echt kunnen verplaatsen in iemands situatie.”

Die houding komt rechtstreeks uit haar jaren in het buitenland. Al vanaf jonge leeftijd wist ze dat ze arts wilde worden op het Afrikaanse continent. De ongelijkheid in gezondheidszorg raakte haar diep. “Waar je wieg staat bepaalt je kansen.” De subsidie die ze tijdens haar opleiding kreeg, was essentieel: zonder die financiële steun had ze de opleiding niet kunnen volgen.

Kennisoverdracht als duurzame impact

In Tanzania en Malawi trainde ze complete ziekenhuisteams in de acute opvang van zieke kinderen. “Als je de volgende dag ziet dat ze volgens de protocollen werken, dan maakt dat je echt trots.” Voor haar is kennisoverdracht de kern van duurzame zorgverbetering. Daarom ontwikkelde ze ook een e-learningplatform, zodat lokale teams zelfstandig verder kunnen.

Hoewel ze nu een leven opbouwt in Nederland, blijft de internationale zorg trekken. “Het voelt alsof ik nu aan mijn plan B ben begonnen.” Ze droomt ervan haar gezin later mee te nemen naar het buitenland. “Deze bubbel hier is niet hoe de wereld echt in elkaar zit.”

Milou blijft bruggen slaan: tussen landen, tussen zorgsystemen, tussen mensen. En precies daarin schuilt haar kracht.

Anna: arts met een hart voor kwetsbare groepen

Al vóór het afronden van haar opleiding tot Arts Internationale Gezondheidszorg (AIG) werkte Anna in diverse projecten: van een vluchtelingenkamp in Griekenland tot de opvang voor dakloze mensen tijdens de coronapandemie. De AIG‑opleiding bestaat uit een klinisch jaar chirurgie of kindergeneeskunde, gevolgd door een jaar gynaecologie in een Nederlands ziekenhuis. Daarna volgt de drie maanden durende Netherlands Course on Global Health and Tropical Medicine aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam.

Na deze intensieve cursus vertrok Anna naar Zuid‑Soedan, waar ze voor Artsen zonder Grenzen werkte in een groot vluchtelingenkamp. Later volgden missies in de Centraal‑Afrikaanse Republiek, in een tijdelijk vluchtelingenkamp in Duinkerke en zelfs op een reddingsboot op de Middellandse Zee, vlak bij de Libische kust. Het waren ervaringen die haar blik op zorg, ongelijkheid en menselijkheid blijvend hebben gevormd.

Terug in Nederland

Sinds haar terugkeer werkt Anna bij de Nederlandse Straatdokters Groep. Een organisatie die zich inzet voor toegankelijke zorg voor dak- en thuisloze mensen. Ze ondersteunt zorgverleners, ontwikkelt richtlijnen en organiseert symposia. Daarnaast werkt ze als vrijwilliger bij Dokters van de Wereld en werkt ze losse diensten in de verloskunde en de spoedeisende hulp. In Nederlandse ziekenhuizen worden AIG’ers graag ingezet. “Er is een enorm tekort,” zegt ze. “Soms word ik gebeld of ik morgen kan komen werken, omdat er niemand is.”

Anna had ook kunnen kiezen voor een specialisme met meer zekerheid en een hoger salaris. Maar dat past niet bij haar. “Ik heb vanaf mijn geboorte altijd geluk gehad. Veel mensen hebben die kansen niet.” Dat gevoel van rechtvaardigheid is haar drijfveer. Ze wil haar kennis en privileges inzetten voor mensen die minder kansen hebben.

Net als bij Milou is cultuur voor Anna een essentieel onderdeel van goede zorg. Ze leerden hoe communicatie, vertrouwen en besluitvorming per land verschillen. Door zich aan te passen aan lokale gebruiken bouwden ze sneller vertrouwen op, een ervaring die ze nu inzetten in de steeds diversere Nederlandse zorg.

Planetary health

Een belangrijk thema binnen de opleiding is planetary health: de gezondheid van de planeet en de impact daarvan op mensen. Denk aan klimaatverandering, antibioticaresistentie en duurzame zorg. Anna zag in Zuid-Soedan veel sterfte door infecties die resistent waren tegen antibiotica, een probleem dat wereldwijd groeit, en ook steeds meer in Nederland voorkomt. “Het wordt steeds belangrijker dat artsen hiermee om kunnen gaan,” zegt ze. “Het raakt zowel de publieke gezondheid als de klinische zorg.”

Voor Anna is dat precies wat het vak zo bijzonder maakt: het verbindt de spreekkamer met de samenleving. Ze werkt deels in de publieke gezondheidszorg en deels in de kliniek – een combinatie die maar weinig specialismen bieden. “Het is breder dan alleen patiëntenzorg,” zegt ze. “Het gaat ook over systemen, beleid en de gezondheid van hele populaties.”

Kwetsbare groepen als rode draad

Of het nu gaat om vluchtelingen, dakloze mensen of mensen zonder papieren: Anna voelt een sterke verantwoordelijkheid om zich voor hen in te zetten. “Ik wil me blijven inzetten voor kwetsbare groepen,” zegt ze. “Vooral mensen die op de vlucht zijn. Dat kan in het buitenland, maar ook hier in Nederland.”

Ze ziet dat zorg voor deze groepen vaak creativiteit vraagt. Een advies als ‘rust houden en het been hoog leggen’ werkt niet voor iemand die op straat leeft. “Je moet elke keer opnieuw nadenken: wat is hier wél mogelijk?”