Het programma Ontwikkelkracht is tot stand gekomen om de kwaliteit van het onderwijs in Nederland duurzaam te verbeteren. Een brede coalitie van partijen uit het onderwijsveld en de wetenschap hebben het initiatief genomen voor het programma. Ontwikkelkracht wordt gefinancierd uit het Nationaal Groeifonds. Met de middelen uit het fonds investeert de overheid en de coalitie de komende 10 jaar in het lerend vermogen en de kennisinfrastructuur van het onderwijs.
Ontwikkelkracht is er voor leraren en schoolleiders in het primair en voorgezet onderwijs, die de ontwikkeling van hun leerlingen en hun eigen vakmanschap willen versterken. Het programma verbindt de kracht van de onderwijspraktijk met inzichten uit onderzoek. Met de tegemoetkoming krijgen scholen ruimte om mensen en tijd vrij te maken om deel te nemen aan Ontwikkelkracht.
Pijlers
Het programma bestaat uit 4 pijlers:
- Het opzetten en versterken van een onderzoeks- en verbetercultuur op scholen.
- Het beter en makkelijker vinden en benutten van wat we al weten uit onderwijsonderzoek (kennisdeling).
- Het ontwikkelen van kansrijke werkwijzen voor de grote onderwijsknelpunten in co-creatielabs samen met onderzoekers en onderwijsprofessionals. De eerste twee co-creatielabs richten zich op taal en het duurzaam aantrekken, professionaliseren en behouden van leraren: het Taal Lab NL en het Teacher Lab NL.
- De ontwikkeling tot een expertschool met expertschoolleiders en expertdocenten. Expertscholen helpen elkaar en andere scholen met het vinden van oplossingen voor knelpunten in het onderwijs door evidence-informed te werken.
De subsidieregeling heeft betrekking op schooljaar 2023/2024.
Voor wie
Een bevoegd gezag kon per vestiging of voor meerdere vestigingen een aanvraag indienen voor deelname aan het programma.
Activiteiten waar u subsidie voor kon aanvragen
Het programma Ontwikkelkracht bouwt een netwerk van expertscholen op. Dat zijn scholen die duurzaam evidence-informed werken, een sterke onderzoeks- en verbetercultuur hebben en een aantoonbaar effectieve werkwijze hanteren.
Deze scholen helpen andere scholen om op dezelfde manier te werken. Ze kunnen ook andere leraren en schoolleiders trainen om expert te worden in hun vakgebied.
- Cursus
Voordat scholen deelnemen aan een training, moeten schoolleiders, bestuurders of regiodirecteuren en docenten van die scholen deelnemen aan een cursus. In deze cursus leren ze over de voordelen en risico's van het ontwikkelen van evidence-informed onderwijs. - Training om expertleraar of expertschoolleider te worden
Om een expertschool of expertleraar/expertschoolleider te worden, moet de onderwijsprofessionals aantoonbaar bekwaam zijn in een bewezen effectieve aanpak of onderzoeks- en verbetercultuurwerkwijze. Dit heeft de professional succesvol toegepast op de eigen school en kan dit aantonen. Het kan gaan om leraren en schoolleiders die hebben deelgenomen aan een verbetertraject of zelf werken met een bewezen effectieve aanpak. In een intensief en voor een deel op maat gesneden programma worden de expertleraren en de expertschoolleiders opgeleid om leraren en schoolleiders van andere scholen te begeleiden om zelf ook zo’n verbetertraject of aanpak te gaan hanteren.
Een schoolteam wil hun onderwijskwaliteit verbeteren en daarbij een cultuur van onderzoek en verbetering creëren waar de leerlingen van profiteren. Zij kunnen ervoor kiezen om deel te nemen aan een programma dat gericht is op het versterken van die cultuur. Voordat de school kan deelnemen, controleert het programmabureau of de school voldoet aan de basisvoorwaarden voor deelname. Zie ook artikel 5 van de subsidieregeling.
Binnen het programma Ontwikkelkracht zijn er twee aanbieders die kunnen helpen bij het versterken van de onderzoeks- en verbetercultuur: Groeikracht en de Transformatieve School. Het programmabureau kan een aanbieder adviseren op basis van de vraag van de school en de beschikbare capaciteit van de aanbieder. Na een gesprek met de school schakelt de aanbieder expertcoaches in om de school te ondersteunen bij het formuleren van ontwikkelingsdoelen en het opstellen van een activiteitenplan. De expertcoaches begeleiden de school vervolgens bij de uitvoering van het plan nadat de subsidie is toegekend.
Als de school deelneemt aan het programma, maakt zij wekelijks tijd vrij voor lerarenteams en plant deze tijd in. Daarnaast stelt de school interne procesbegeleiders aan die elk een lerarenteam van 4 tot 10 leraren begeleiden bij het traject. Deze procesbegeleiders en de schoolleiding vormen samen het implementatieteam en komen regelmatig samen. Gemiddeld besteden de deelnemers van de school 2 uur per werkweek aan het traject (variërend van 4 uur per werkweek voor de interne procesbegeleiders en 1,5 tot 2 uur per werkweek voor leraren en de schoolleiding). Dit komt neer op 10 dagen per persoon per jaar.
In de co-creatielabs werken onderwijsdeskundigen en wetenschappers samen om nieuwe en succesvolle aanpakken te ontwikkelen. Er zijn 2 co-creatielabs die zich richten op taal en het aantrekken, opleiden en behouden van leraren: het Taal Lab NL en het Teacher Lab NL. Education Lab Netherlands is verantwoordelijk voor het opzetten en uitvoeren van deze labs.
Een co-creërende vestiging is een school waar leraren expertise hebben op het onderwerp van de co-creatielabs. En bereid zijn deze kennis verder uit te breiden door samen te werken met wetenschappers en deskundige leraren van andere scholen. De deskundige leraren van de deelnemende scholen spelen een actieve rol bij het ontwikkelen van effectieve aanpakken voor hun vakgebied. Ze werken nauw samen met onderzoekers en andere deskundigen om uitdagingen te identificeren en oplossingen te ontwerpen. Ze ontwikkelen deze oplossingen in co-creatie, testen in pilots op hun eigen school en andere scholen, evalueren en passen de samenwerking aan.
Dit betekent concreet dat een co-creërende vestiging:
- Ervoor zorgt dat leraren de tijd krijgen om deel te nemen aan het co-creatielab.
- De schoolleider de deelname ondersteunt en verbindt met het schoolbeleid.
- De ontwikkelde interventie in pilotvorm implementeert op de eigen school.
- Actief deelneemt aan de monitoring en evaluatie van de implementatie.
- De kennis over de ontwikkelde effectieve aanpakken deelt met andere scholen.
Scholen die deelnemen aan een co-creatielab zijn actief betrokken bij het proces van het identificeren van vragen. Daarnaast zijn ze betrokken bij het bedenken van kansrijke oplossingen voor het onderwerp van het lab. Ze nemen deel aan de labdagen waar ze hun praktijkervaring delen, helpen bij het interpreteren van bevindingen en samen nadenken over mogelijke oplossingen. Daarnaast dragen ze bij aan het ontwerp van veelbelovende pilots.
Dit betekent concreet dat een deelnemende school:
- Actief deelneemt aan de labdagen.
- Actief betrokken is bij het identificeren van vragen.
- Meedenkt over relevante en veelbelovende oplossingen.
- Helpt bij het ontwerpen van veelbelovende pilots.
- Bereid is om in de toekomst een (deel van een) veelbelovende oplossing op de eigen school uit te proberen.
- Ervoor zorgt dat de onderwijsprofessional die deelneemt aan het lab de expertise op het onderwerp deelt met de rest van het schoolteam.
- De schoolleider de deelname faciliteert.
Belangrijke voorwaarden
- Voordat een bevoegd gezag subsidie kon aanvragen, moest er eerst een verkenningsgesprek plaatsvinden met het programmabureau.
- Als een bevoegd gezag subsidie wilde aanvragen voor deelname aan een onderzoeks- en verbetercultuurtraject of co-creatielab, is het verplicht om minstens één gesprek te voeren met de organisaties die deze trajecten begeleiden of een co-creatielab uitvoeren. In het geval van een onderzoeks-en verbetercultuurtraject zijn dit meerdere gesprekken.
- Het was mogelijk voor een bevoegd gezag om voor meerdere vestigingen, maar in totaal niet meer dan 5, een aanvraag in te dienen op basis van deze regeling.
- Het was niet toegestaan subsidie aan te vragen voor een vestiging waarvoor al subsidie is verstrekt op grond van een van de volgende regelingen (als de activiteitenperiode hiervan nog niet is verstreken):
- Verbetering basisvaardigheden 2022
- Verbetering basisvaardigheden voor scholen 2023
- Verbetering basisvaardigheden voor prioriteitsscholen 2023
Pilotjaar
Dit is een eerste jaar waarin scholen kunnen deelnemen aan het programma Ontwikkelkracht. Scholen die meedoen, krijgen subsidie voor de uren die ze moeten vrijmaken voor hun onderwijspersoneel. Afhankelijk van het traject worden de uren van het onderwijspersoneel geheel of voor de helft vergoed. Er geldt een maximum aantal scholen dat per traject kan deelnemen.
Voor het schooljaar 2023/2024 kunnen respectievelijk 34, 10 en 20 scholen deelnemen en er is in totaal €2 miljoen beschikbaar. In de schooljaren 2024/2025 en 2025/2026 wordt dit uitgebreid naar maximaal 1.500 scholen. Dan is ongeveer €50 miljoen beschikbaar voor alle trajecten binnen het programma.
Hoogte tegemoetkoming en budget
Voor het schooljaar 2023/2024 is een budget beschikbaar van €1.969.856 voor het primair onderwijs, primair onderwijs BES, voortgezet onderwijs en voortgezet onderwijs BES.
Subsidieplafonds en maximaal aantal deelnemende vestigingen
Als een vestiging wil deelnemen aan een activiteit, is er een maximaal bedrag beschikbaar dat ze kunnen aanvragen. Voor de activiteiten gelden de volgende bedragen in het schooljaar 2023/2024:
- €228.960 voor deelname aan een train-de-trainer traject. 5 po-vestigingen en 5 vo-vestigingen kunnen hieraan deelnemen.
- €1.282.600 voor deelname aan een onderzoeks- en verbetercultuurtraject. 10 po-vestigingen en 10 vo-vestigingen kunnen hieraan deelnemen.
- €333.316 voor deelname als een co-creërende vestiging in een co-creatielab. Er is subsidie beschikbaar voor maximaal 2 vestigingen per co-creatielab en in totaal voor maximaal 4 vestigingen.
- €124.980 voor deelname als een deelnemende vestiging in een co-creatielab. Er is subsidie beschikbaar voor maximaal 15 vestigingen per co-creatielab en in totaal voor maximaal 30 vestigingen.
Subsidiebedrag primair onderwijs
Het subsidiebedrag per basisschoolvestiging voor het schooljaar 2023/2024 is:
- €19.716 voor deelname aan een train-de-trainer traject.
- €34.980 voor deelname aan een onderzoeks- en verbetercultuurtraject.
- €83.329 voor deelname als een co-creërende vestiging in een co-creatielab.
- €4.166 voor deelname als een deelnemende vestiging in een co-creatielab.
Subsidiebedrag voortgezet onderwijs
Het subsidiebedrag per middelbare schoolvestiging voor het schooljaar 2023/2024 is:
- €26.076 voor deelname aan het train-de-trainer traject.
- €93.280 voor deelname aan een onderzoeks- en verbetercultuurtraject.
- €83.329 voor deelname als co-creërende vestiging in een co-creatielab.
- €4.166 voor deelname als deelnemende vestiging in een co-creatielab.
Meldingsplicht bij wijzigingen
Zijn er activiteiten die u niet, niet op tijd of niet volledig kunt uitvoeren? Of verandert er iets aan de situatie? Dan moet u dit aan ons melden. Doe dit zo snel mogelijk.
Let op: DUS-I kan de subsidie verlagen als u niet aan de meldingsplicht voldoet.
Subsidie verantwoorden
Heeft u subsidie ontvangen? Dan moet u laten zien dat u aan alle voorwaarden van de regeling hebt voldaan. Voor de verantwoording is het volgende goed om te weten:
- U verantwoordt de subsidie in de jaarverslaggeving volgens de regeling Jaarverslaggeving onderwijs.
- We doen een steekproef om te controleren of de activiteiten waarvoor subsidie is verstrekt, zijn uitgevoerd. En of is voldaan aan de verplichtingen die aan de subsidie verbonden zijn.
- Het bevoegd gezag werkt mee aan monitoring en evaluatie.