Biotechnologie verandert in hoog tempo onze wereld. Wat tien jaar geleden nog toekomstmuziek leek, redt vandaag levens. Zo werden mRNA-vaccins in recordtijd ontwikkeld tijdens de pandemie. En met CRISPR-therapieën worden erfelijke ziekten behandeld die ooit ongeneeslijk waren. In laboratoria groeit vlees zonder dier, en artsen trainen het eigen immuunsysteem van kankerpatiënten om tumoren gericht aan te vallen.
Beeld: © Biotech Booster
Maar tussen een briljante ontdekking en een toepassing die mensen echt bereikt, gaapt vaak een kloof. Wetenschappelijke doorbraken zijn pas waardevol als ze hun weg vinden naar de praktijk.
Daar maakt de subsidieregeling Biotech Booster het verschil. Dit programma, gefinancierd vanuit het Nationaal Groeifonds en uitgevoerd met betrokkenheid van DUS-I, helpt onderzoekers en ondernemers om veelbelovende biotech-ideeën verder te ontwikkelen. Van eerste bewijs in het lab, tot een oplossing die klaar is voor markt en maatschappij. Met financiering, begeleiding en een krachtig netwerk versnelt Biotech Booster de stap van experiment naar impact.
Biotech Booster kent inmiddels 71 projecten en in 2026 komen daar nog 57 bij. In dit artikel volgen we zes projecten die de sprong maken van idee naar een mogelijke doorbraak voor gezondheid, voedsel en duurzaamheid.
Microalgal glycogen – waarde uit microalgen voor duurzame cosmetica
Steeds meer mensen kiezen voor natuurlijke cosmetica, want wie smeert er niet liever een zalfje op natuurlijke basis op z’n gezicht dan een product vol synthetische toevoegingen? Maar achter een eenvoudige, natuurlijke en hydraterende crème schuilt een ingewikkelde uitdaging. Natuurlijke stoffen die vocht goed vasthouden bestaan wel, maar zijn vaak lastig op grote schaal te produceren.
Eén van die beperkt beschikbare, natuurlijke stoffen heet glycogeen. Dit zogeheten glucosepolymeer wordt geproduceerd door verschillende micro-organismen. Glycogeen is biocompatibel, oftewel een materiaal dat veilig in contact kan komen met natuurlijk weefsel zoals de huid. Het houdt vocht goed vast en is afkomstig uit natuurlijke bronnen, waardoor het ideaal is voor milieuvriendelijke cosmetica.
Hoewel dus lastig te produceren, lijkt er een oplossing in zicht. Een project van het bedrijf Modalgae richt zich namelijk op de opschaling van glycogeen geproduceerd door Galdieria microalgen. Deze unieke microalgen groeien onder extreme omstandigheden en kunnen aanzienlijke hoeveelheden glycogeen produceren. Dankzij de subsidie kan een team van onderzoekers technieken ontwikkelen om deze productie te optimaliseren. Ook kan het team het glycogeen zuiveren voor commercieel gebruik in natuurlijke cosmetica, en mogelijk later ook in voedingsproducten.
Eén van de initatiefnemers, Marc van der Maarel, illustreert daarbij het belang van de financiering: “De belangrijke volgende stap – om te gaan van een labexperiment naar proefinstallaties in een fabriek – is een enorme uitdaging. Bij die opschaling is Biotech Booster enorm waardevol.”
Happy Bar – een biotechnologische benadering van mentale veerkracht
Een gezonde reep die je blijer maakt en je aanmoedigt te bewegen, het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar kan mede dankzij de steun van Biotech Booster de komende jaren wel degelijk in de schappen liggen. Het initiatief, toepasselijk genaamd Happy Bar, onderzoekt de relatie tussen het microbioom in de darm en mentaal welzijn. Onderzoekers aan de Vrije Universiteit Amsterdam gebruiken een specifieke darmbacterie waarvan is aangetoond dat deze bijdraagt aan het mentale welzijn en de motivatie om te bewegen.
Het doel van het project is om op basis van deze bacterie een lekker en gezond voedingsproduct op de markt te brengen: de Happy Bar. “We streven ernaar de stemming en motivatie te verhogen van iedereen die zijn of haar mentale gezondheid wil verbeteren”, legt Ecem Yüksel uit. Collega Fleur van Eeden vult aan: “Biotech Booster geeft ons de ruimte om deze wetenschap te verkennen.”
OsteoGlycin – regeneratieve therapieën voor COPD
Chronische longaandoeningen zoals longfibrose en COPD zijn wereldwijd een belangrijke oorzaak van lijden en sterfte onder honderden miljoenen mensen. Huidige behandelingen verlichten vaak alleen symptomen, maar pakken de onderliggende schade aan het longweefsel nauwelijks aan. Het project OsteoGlycin, uitgevoerd door onderzoekers van de Rijksuniversiteit van Groningen en de spin-off MimeCure, richt zich op een natuurlijk eiwit dat de regeneratie – het opnieuw aangroeien – van longweefsel kan stimuleren.
Onderzoek laat zien dat stamcellen in de long verantwoordelijk zijn voor het herstel van longweefsel. Deze cellen worden daarbij ondersteund door fibroblasten (de belangrijkste cel van het bindweefsel), die signalen afgeven die essentieel zijn voor dit herstelproces. Bij chronische longziekten raakt deze communicatie verstoord. Het eiwit osteoglycine lijkt een sleutelrol in de communicatie tussen deze cellen te spelen. In het laboratorium blijkt het eiwit longweefsel te ondersteunen. Met steun van Biotech Booster kijken de onderzoekers hoe deze bevinding kan worden ontwikkeld tot een therapeutische toepassing.
Het is dan ook een mogelijke doorbraak in de behandeling van chronische longziekten. Dit schetst ook Luke van der Koog: “Dit zou de kwaliteit van leven van patiënten wereldwijd enorm kunnen verhogen. Daarnaast zou het een enorme impact op de maatschappij kunnen hebben, door de zorgkosten voor chronische longziekten aanzienlijk te verlagen.”
iProtics – innovatieve geneesmiddelen tegen bloedkanker en auto-immuunziekten
Een diagnose bloedkanker is onvoorstelbaar ingrijpend. Maar voor sommige patiënten wordt het nog zwaarder wanneer een veelbelovende behandeling moet worden stopgezet vanwege ernstige bijwerkingen. “Als iProtics hebben we echter een oplossing in handen,” zegt Patrick Dekker. “En we zijn het aan al die patiënten verschuldigd om ons werk voort te zetten.”
iProtics, uitgevoerd aan de Universiteit Leiden, richt zich op patiënten met ernstige aandoeningen zoals bloedkanker – waaronder leukemie en multipel myeloom – en auto-immuunziekten. Voor hen zijn nieuwe therapieën dringend nodig. Veel bestaande geneesmiddelen remmen niet alleen schadelijke, maar ook gezonde cellen, met zware bijwerkingen als gevolg.
Het team ontwikkelt daarom een geneesmiddel dat zich specifiek richt op zogeheten immunoproteasomen: enzymcomplexen die vooral actief zijn in overactieve of kwaadaardige immuuncellen. Door juist deze structuren te remmen en gezonde cellen te sparen, kan de behandeling gerichter en mogelijk beter verdraagbaar worden.
Met steun van Biotech Booster werkt het team aan de cruciale volgende stappen: preklinische studies, veiligheidsonderzoeken en de voorbereiding op klinische ontwikkeling. Het uiteindelijke doel is duidelijk: een behandeling met zo min mogelijk bijwerkingen die patiënten langer laat leven.
GOA@EASE – waarde halen uit zeewier voor voeding en energie
Zeewier groeit snel, heeft geen landbouwgrond nodig en vraagt geen zoet water. Toch blijft het potentieel grotendeels onbenut. “De droom is om mensen te overtuigen van de potentie van zeewier,” zegt Fleur de Haas van het project GOA@EASE van GOA Ventures BV. “We hebben een techniek ontwikkeld waarmee we uit elke kilogram zeewier zowel voedingsproteïnen als biogas kunnen produceren. Nieuwe voedings- en energiebronnen zijn hard nodig door de groeiende wereldbevolking.”
Met een toekenning vanuit Biotech Booster kan GOA de technologie opschalen en een pilotinstallatie bouwen die een volledige verwerkingscyclus tijdens één zeewierseizoen doorloopt. Daarmee zet het project een belangrijke stap richting grootschalige productie. Het resultaat kan twee werelden verbinden: duurzame voedselvoorziening én hernieuwbare energie. Tegelijkertijd ontstaan nieuwe economische kansen voor kustregio’s en wordt de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verkleind.
Prolispot – precisiediagnostiek met grote impact
Bij kankerbehandeling is timing en precisie cruciaal. Maar het meten of aangepaste afweercellen daadwerkelijk actief en krachtig genoeg zijn, is ingewikkeld. “De detectie van delende cellen in complexe biologische monsters, zoals bloed, is erg lastig. Dit probleem proberen wij op te lossen,” vertelt Frans Bianchi van Prolispot.
Prolispot ontwikkelt een test die controleert of aangepaste afweercellen sterk genoeg zijn om kankercellen effectief aan te vallen. Daarmee kan vooraf beter worden vastgesteld of een behandeling daadwerkelijk kans van slagen heeft. De technologie kan bijvoorbeeld worden ingezet om de werkzaamheid van immunotherapieën te beoordelen. En dat is een cruciale stap in gepersonaliseerde kankerzorg.
Het project, gecoördineerd door onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, werkt toe naar een gebruiksklare kit die zowel in onderzoek als in de klinische praktijk toepasbaar is. Met steun van Biotech Booster kan het team de technologie verder valideren en klaarstomen voor bredere toepassing, zodat artsen sneller en nauwkeuriger behandelkeuzes kunnen maken.
Van kleinschalig idee naar mogelijk wereldwijde impact
Deze projecten illustreren wat er mogelijk is wanneer wetenschap niet in het lab blijft liggen, maar de samenleving bereikt. Biotech Booster versnelt die beweging. Met financiering, expertise en een sterk netwerk helpt het onderzoekers de sprong te maken van een veelbelovend idee naar tastbare oplossingen.
De komende jaren volgen meer van zulke stappen. Meer innovaties, meer toepassingen, meer impact. Zo groeit Biotech Booster uit tot een motor achter de Nederlandse biotechnologie. En dus achter oplossingen die ons dagelijks leven blijvend verbeteren.